Cruijff was vaak onnavolgbaar. Volgens Wikipedia kenmerkt het ‘Cruijffiaans’ zich door “een verzameling van voetbaljargon, plat Amsterdams en oneliners (die het midden houden tussen paradoxen, inzicht en open deuren)”. Wij kunnen er ook wat van. Moeilijk communiceren. Lastig taalgebruik. Om zaken heen draaien. Verwachten ‘dat de ander het wel snapt’. Zoals Johan terecht aangaf: voetbal is simpel. Wat moeilijk is, is simpel voetballen. Zo is het met communicatie ook. Gelukkig zijn er tips die je helpen om jouw communicatie zo doeltreffend (om in de ‘voetbalscene’ te blijven) mogelijk maken.

Jip-en-janneketaal. Het wordt gepresenteerd als ‘de oplossing voor alles’. “Ja het moet wel een beetje simpel hè. Jip en Janneke enzo.” Maar volgens mij ligt de oplossing voor helder, begrijpelijk communiceren niet bij de getekende figuurtjes van Annie M.G. Schmidt. De sleutel tot helder taalgebruik ligt bij het aansluiten bij jouw doelgroep.

Simpel voetballen
Stel, jij weet geen bal van voetbal. Plots zit je aan tafel bij de NOS. ‘Of jij een voorbespreking wilt geven en of je jouw voorspelling voor de halve finale van vanavond kunt geven’. Je collega naast je steekt direct van wal en heeft het over 1-5-3-2, salonremise en achter de man spelen. Jij haakt af.

Stel, jij heet Rafael van der Vaart en hebt een glansrijke voetbalcarrière gehad. Je zit aan tafel bij de NOS en de presentator vraagt je of jij een voorbespreking én voorspelling voor de halve finale wilt geven. Je hebt het over 1-5-3-2, salonremise en achter de man spelen. Je voelt je op je plek en je publiek volgt je helemaal. Het wordt een mooie avond.

Hetzelfde en toch anders
Twee gelijke situaties met een totaal andere uitkomst. Terwijl er hetzelfde besproken wordt. Simpel communiceren draait dus niet alleen om wát er gezegd wordt. Maar ook door wie, tegen wie en waarom. Oftewel: zender, doelgroep doel.

Hoe zijn de onderlinge verhoudingen tussen zender en ontvanger? Hoe staat het met de voorkennis van de ontvanger? Wat is het doel van de zender? En wat is het doel van de ontvanger? Het zijn allemaal onderwerpen die een rol spelen in heldere communicatie. Het zijn zaken die jouw uiteindelijke boodschap richting geven, die jouw woordkeuze en zinslengte bepalen, die opbouw en structuur van jouw boodschap kaderen.

En dán de inhoud
Pas als je bovenstaande onderwerpen goed in beeld hebt, kun je je richten op de daadwerkelijke inhoud. En ja, dan zijn er enkele trucjes om jouw boodschap zo simpel mogelijk te houden. Denk aan korte, actieve zinnen, tussenkopjes en het vermijden van lastige termen en afkortingen. Maar zelfs die tips gaan niet altijd op. ‘Salonremise’ ‘een 1-5-3-2-opstelling’ en ‘achter de man spelen’ zijn geen dagelijkse kost, vallen buiten bovenstaande tips en worden tóch omarmd door de kijkers van NOS Sportzomer.

Zo zie je maar. Communiceren is simpel. Simpel communiceren, dát is pas lastig.


Nederland is in de ban van het EK. En hoe kun je daar beter op aansluiten dan met een blogreeks over de koning van de oneliners: Johan Cruijff! In deze reeks verbindt Moor communicatiewijsheden met de levenswijsheden van Cruijff. “Want voetballen/communiceren is makkelijk. Wat moeilijk is, is simpel voetballen/communiceren.”

Vorige week: ik ben overal tegen. Tot ik een besluit neem. Dan ben ik voor.
Volgende week:  in zekere zin ben ik waarschijnlijk onsterfelijk
Geen blog meer missen? Meld je aan via https://www.moorcommunicatie.nl/blog/

Over Maartje:
Maartje Bertens (Moor) is tekstschrijver & communicatieadviseur en gespecialiseerd in communicatie voor Zorg & Welzijn. Met haar bedrijf Moor Communicatie maakt ze communicatie in de zorgsector begrijpelijk, toegankelijk en aantrekkelijk.

Kan jouw organisatie wel wat communicatiehulp gebruiken? Neem contact op, Moor helpt je graag!

-->