Of je tekst nu lang is (bijvoorbeeld een essay) of kort (een memo): je wilt met jouw boodschap jouw lezer bereiken. Hoe maak je jouw (informatieve) tekst lekker leesbaar en toegankelijk? Door rekening te houden met deze vier pijlers: begrijpelijkheid, nauwkeurigheid, bondigheid, aantrekkelijkheid.

Begrijpelijkheid
Elementen die de begrijpelijkheid van een tekst beïnvloeden zijn tangconstructies (uiteenplaatsing van woorden die bij elkaar horen) en lange zinnen. Help de lezer zo nu en dan met een punt. Lang is overigens niet altijd moeilijk, het gaat met name om de structuur van de zin. Hoe langer de zin, des te meer kans op een ‘structuurprobleem’. Een lange aanloop naar de kern (en dus de boodschap) van de zin, lange woorden of juist (onbekende) afkortingen zijn ook van invloed op de begrijpelijkheid van een tekst. Moeilijke woorden kun je beter vermijden, net als onoverzichtelijke opsommingen.

Nauwkeurigheid
Met een informatieve tekst wil je de lezer informeren. Daarom is het van belang dat je erg nauwkeurig bent. Laat je lezer niet achter met vragen. Voorkom open plekken, indirecte verwijzingen (‘dit jaar’… welk jaar? Studiejaar, kalenderjaar?) en vage hoeveelheden (‘kleuters zijn minder vaak ziek’… wat is ‘minder vaak’ en ten opzichte van ‘wie’ of ‘wat’?). Let ook eens op het aantal ‘lege’ woorden in de tekst, zoals ‘je verantwoordelijk voelen naar iemand toe’. Die hele passage kun je vervangen met ‘voor’. Denk tot slot ook aan woorden met meer dan één betekenis of het verkeerd gebruik van verwijswoorden, waardoor een zin verwarring op kan roepen.

Bondigheid
Schrijven is schrappen! Met het voorbeeld in mijn vorige blog bedoelde dr. Renkema niet: ‘Schrijf maar een eind raak, lengte doet er namelijk niet toe’. Blijf bij de kern en laat omslachtige formuleringen achterwege. Waak er wel voor dat de informatie in je tekst overeind blijft.

Aantrekkelijkheid
Wil je lezers boeien? Zorg dan dat personen meer gewicht krijgen dan zaken. ‘Het Gehandicaptenfonds is gericht op het helpen van de gehandicapten’ wordt dan ‘Het Gehandicaptenfonds is gericht op het helpen van mensen met een handicapt’. Voel je het verschil? Kies waar mogelijk voor actief taalgebruik in plaats van de lijdende vorm (‘zal worden aangepast’). Ook werkwoorden zorgen voor leven in de brouwerij. Wil je jouw tekst levendiger maken, dan kun je beter kiezen voor ‘Wij willen meer speeltuinen in onze gemeente’ in plaats van ‘Onze doelstelling is dat er meer speeltuinen in onze gemeente komen’. Tot slot kun je een tekst ook aantrekkelijker maken door te variëren (in bijvoorbeeld zinslengte en woordkeus).

Tot slot
Let je op de begrijpelijkheid, nauwkeurigheid, bondigheid en aantrekkelijkheid van jouw informatieve tekst? Dan vergroot je de leesbaarheid van je tekst aanzienlijk! Hulp nodig? Schakel Moor Communicatie in! Ik help je graag verder.


Deze blogreeks (drie delen) is een kleine ode aan mijn favoriete docent op de ‘Uni’: Jan Renkema. Dit is het laatste deel uit deze reeks. Volgende week weer een nieuwe Moor Breekt de Week. Wil je eerdere blogs teruglezen? Bekijk dan hier het archief!

-->